Doelstellingen op niet-financiële prestaties geven richting
Het onderwerp mvo leeft overduidelijk. Dit jaarverslagseizoen is mijn bedrijf betrokken geweest bij de samenstelling van het geïntegreerde jaarverslag van Eneco, twee jaarverslagen en twee jaarberichten waarin mvo een duidelijke plek heeft gekregen (Ordina, Stedin, Achmea, Joulz) en vier mvo-jaarverslagen (BNG, Holland Casino, Suiker Unie, Boskalis). Ieder van deze ondernemingen is serieus bezig om mvo een plaats te geven in strategie en beleid. Uiteraard liggen de accenten steeds anders. Wat opvalt is de zorgvuldige balans tussen ‘goed doen’ en economische continuïteit.
Zo ligt bij Eneco de focus op verduurzaming van de energievoorziening. Zij rapporteert over de vooruitgang die ze boekt met onder andere windenergie, zonnepanelen, warmte en biomassa. Dit doet Eneco uit overtuiging dat ‘duurzaam de enige weg is’. Toch blijft het niet bij nobele overwegingen, het bedrijf doet grootschalige investeringen in duurzame opwekking of gasgestookte energiecentrales. Die investeringen moeten zich uiteraard wel terugverdienen, anders valt de bodem weg onder de duurzame ambities. Bij Boskalis, Joulz en Stedin is veiligheid een cruciaal aandachtspunt. Niet alleen vanuit sociale overwegingen, maar ook omdat het van direct commercieel belang is om hoog te scoren met veiligheidsprestaties. Opdrachtgevers stellen immers steeds strengere eisen aan goede arbeidsomstandigheden.
Achmea en BNG zijn zich bewust van hun maatschappelijke rol. Zij zitten op het spoor van eerlijke dienstverlening, hebben een duurzaam beleggingsbeleid, en spannen zich in voor de allerarmsten op de wereld met microkrediet of micro-assurance. Hun reputatie is sterk afhankelijk van de manier waarop zij zich manifesteren. Een eerlijke en transparante opstelling is een klantenbinder, zoals we in maart 2011 hebben gezien bij ING. Geloofwaardigheid en continuïteit gaan hand in hand.
Ook Ordina denkt actief na over de manier waarop mvo een plaats kan krijgen in de kernactiviteiten. De ICT-dienstverlener heeft een duurzaam adviesteam opgericht om klanten te ondersteunen duurzamer te gaan werken. Door mensen met een beperking aan het werk te helpen in de ICT-branche of haar ‘kernkennis’ ter beschikking te stellen aan maatschappelijke projecten blijft ook Ordina met mvo dicht bij de bron van haar bestaan.
Holland Casino heeft een maatschappelijke opdracht: mensen behoeden voor kansspelverslaving is haar license to operate. Het beleid van deze staatsdeelneming is doordrenkt van mvo. De afweging tussen een optimaal rendement en een verantwoord spelaanbod vormt de kern van het beleid.
Suiker Unie wil de meest efficiënte suikerproducent van Europa zijn. Efficiënt betekent ook: duurzaam. De productieketen is nu al gesloten: restmateriaal van de suikerbieten gebruikt zij om groen gas te produceren of dient als basis voor penicilline. Water om de bieten te wassen, wordt 100% hergebruikt. Afrikaanse suikerriettelers worden actief ondersteund om hun product in Europa af te kunnen zetten.
Er komt heel veel positieve energie vrij als je al die verhalen leest.
Opvallend is dat bij vrijwel alle bedrijven het verlagen van CO2 emissies niet op nummer 1 staat. Allemaal vinden ze het doodnormaal dat ze daar ook maatregelen voor te nemen. Bijvoorbeeld door schonere motoren of brandstoffen in te zetten op de baggervloot, het wagenpark te vergroenen, gebouwen aan te passen, CO2 certificaten aan te kopen om klimaatneutrale dienstverlening te kunnen aanbieden, energie te besparen door server virtualisatie, duurzame eisen te stellen aan leveranciers en zo voort, en zo voort. De CO2-emissie is naast het winstcijfer of het aantal fte’s een kengetal in alle rapportages.
Het gaat dus duidelijk de goede kant op met mvo. Het is een onderwerp dat bij het bestuur op de agenda staat en serieus wordt opgepakt. Bij geen van deze ondernemingen is er sprake van ‘green washing’. Toch maakt vrijwel geen van deze ondernemingen haar doelstellingen transparant voor de buitenwereld. Hoeveel CO2 gaan we besparen? Hoe veilig willen we zijn? Welk percentage van onze omzet bestaat over enige jaren uit groene leningen of producten? Wanneer is onze primaire keten verduurzaamd? Wat is het percentage vrouwen in leidinggevende functies over 5 jaar? Hoeveel mensen met een beperking geven wij een kans?
Doelstellingen formuleren en erover rapporteren, het lijkt een beladen onderwerp. Je kunt er op vastgepind worden, op afgerekend worden op de beurs, op aangesproken worden door klanten of medewerkers. Hoe transparant wil je zijn? Die vraag stellen bestuurders zich momenteel. Gelukkig hebben veel raden van bestuur inmiddels niet-financiële targets gekregen van hun raad van commissarissen, targets die gekoppeld zijn aan het beloningsbeleid. Dat is een goede stap vooruit. Door aan de top te beginnen met het stellen van targets, druppelt de systematiek vanzelf door naar beneden. Het Ordina-bestuur wordt bijvoorbeeld afgerekend op klanttevredenheid of medewerkertevredenheid. Boskalis heeft veiligheid als prestatie-indicator aangemerkt. BNG heeft ook niet-financiele kpi’s voor haar bestuurders vastgesteld. Eneco is misschien nog het meest uitgesproken over haar ambities. Eneco-bestuur heeft zich gecommitteerd aan het WNF om zich samen in te zetten voor verduurzaming. Daaraan zijn targets gekoppeld. WNF kijkt streng over de schouder mee of Climate Saver Eneco die doelen haalt.
Heldere targets op niet-financiële prestaties geven richting. Je kunt erop sturen. Je kunt erover rapporteren. De buitenwereld kan beter beoordelen of de prestatie goed of slecht is. Door het verhaal te vertellen rondom prestatie-indicatoren die er echt toe doen, krijgt het jaarverslag – bijvoorbeeld opgesteld volgens de richtlijnen van Global Reporting Initiative – meer waarde. Het verhaal wint aan kracht. Intern en extern. Hopelijk gaan we volgend jaar nog concretere, steekhoudende verhalen schrijven voor onze klanten. Ik kijk er nu al naar uit.
